Verplichte tijdsregistratie in 2027 in België

Wettelijk kader, risico's en conformiteit met Odoo

De verplichte tijdsregistratie in België treedt in werking vanaf 1 januari 2027. Vanaf die datum moet elk Belgisch bedrijf de arbeidstijd van zijn medewerkers registreren in een objectief, betrouwbaar en toegankelijk systeem. Deze verplichting, die voortvloeit uit twee belangrijke arresten van het Hof van Justitie van de Europese Unie en bevestigd werd door de federale regering in het begrotingsakkoord van november 2025, geldt voor alle werkgevers — privé en publiek, KMO's zowel als grote ondernemingen.

In dit artikel ontleden wij de juridische grondslagen van deze verplichting, de concrete gevolgen voor Belgische werkgevers, de risico's bij niet-naleving, en vooral hoe een ERP zoals Odoo u toelaat hieraan te voldoen door de tijdsopvolging te integreren in uw volledige HR-beheer.

Ontdek de volledige configuratie in video:

Inhoudstafel

• 1. De Europese juridische grondslagen
  • Richtlijn 2003/88/EG: de wettelijke basis
  • Het arrest CCOO tegen Deutsche Bank (HvJEU, 14 mei 2019, C-55/18)
  • Het arrest Loredas (HvJEU, 19 december 2024, C-531/23)
• 2. De situatie in België: wat verandert er in 2027
  • Vóór 2027: geen algemene verplichting, maar specifieke gevallen
  • Vanaf 1 januari 2027: de verplichting wordt algemeen
• 3. De Belgische rechtspraak: reeds bindende beslissingen
  • De beslissingen die de verplichting ondersteunen
  • De meer terughoudende beslissingen
  • Wat dit voor u betekent
• 4. FAQ: alle antwoorden op uw vragen
• 5. Waarom een ERP zoals Odoo het beste antwoord is
  • De module Aanwezigheden (Attendances): uw digitale prikklok
  • De module Urenstaten (Timesheets): opvolging per project
  • Het integratorvoordeel: wat geen enkele standalone tool doet
• 6. Hoe u de tijdsopvolging in Odoo configureert: stap-voor-stap gids
  • Stap 1: Installeer de module Aanwezigheden
  • Stap 2: Configureer de algemene instellingen
  • Stap 3: Bepaal de werkroosters
  • Stap 4: Implementeer de Kiosk-modus (optioneel)
  • Stap 5: Configureer de toegangsrechten
  • Stap 6: Activeer de Urenstaten (optioneel)
• 7. Checklist: bent u klaar voor 2027?
• Conclusie: maak van de verplichting een opportuniteit

1. De Europese juridische grondslagen

Richtlijn 2003/88/EG: de wettelijke basis

Richtlijn 2003/88/EG van 4 november 2003 betreffende de organisatie van de arbeidstijd vormt de hoeksteen van de Europese regelgeving. Zij legt minimumnormen vast op het vlak van:

• Maximale wekelijkse arbeidsduur (gemiddeld 48 uur)
• Minimale dagelijkse rusttijd (11 opeenvolgende uren)
• Minimale wekelijkse rusttijd (24 opeenvolgende uren)
• Verplichte pauzes bij meer dan 6 uur werk
• Betaalde jaarlijkse vakantie (minimum 4 weken)

De richtlijn vermeldt niet expliciet de verplichting om de arbeidstijd te registreren. Zij verplicht de lidstaten echter om alle nodige maatregelen te nemen om de naleving van deze bepalingen te garanderen. Precies dat vacuüm heeft het Hof van Justitie opgevuld via zijn rechtspraak.

Het arrest CCOO tegen Deutsche Bank (HvJEU, 14 mei 2019, C-55/18)

Het baanbrekende arrest is dat in de zaak CCOO. De Spaanse vakbond Federación de Servicios de Comisiones Obreras had de rechter gevraagd Deutsche Bank te verplichten een systeem voor de registratie van de dagelijkse arbeidstijd van haar werknemers in te voeren.

Het Hof van Justitie oordeelde ondubbelzinnig:

De lidstaten moeten werkgevers verplichten om een objectief, betrouwbaar en toegankelijk systeem in te voeren waarmee de dagelijkse arbeidsduur van elke werknemer kan worden gemeten.

Het Hof benadrukte dat zonder zulk een systeem het "buitengewoon moeilijk, zo niet in de praktijk onmogelijk" is voor werknemers om hun rechten op rustperiodes en de beperking van de arbeidstijd te doen naleven. Aangezien de werknemer de zwakkere partij is in de arbeidsrelatie, ontneemt het ontbreken van registratie hem elk effectief bewijsmiddel.

Het arrest Loredas (HvJEU, 19 december 2024, C-531/23)

Eind 2024 heeft het Hof deze rechtspraak herbevestigd en uitgebreid in de zaak Loredas. De feiten: een Spaanse huishoudhulp eiste, na haar ontslag, betaling van overuren en niet-opgenomen verlofdagen. De rechter in eerste aanleg had haar vordering afgewezen omdat zij onvoldoende bewijs had geleverd van de effectief gepresteerde uren.

Het Hof van Justitie oordeelde dat de Spaanse wetgeving die huishoudwerkgevers vrijstelt van de registratieverplichting strijdig is met het Unierecht. De kernpunten van het arrest:

• De registratieverplichting geldt voor alle werknemers, zonder uitzondering — met inbegrip van huishoudpersoneel.
• De lidstaten mogen verschillende modaliteiten voorzien naargelang de sector, op voorwaarde dat het systeem objectief, betrouwbaar en toegankelijk blijft.
• Het ontbreken van een registratiesysteem maakt het "buitengewoon moeilijk, zo niet in de praktijk onmogelijk" voor werknemers om hun rechten te doen gelden.

2. De situatie in België: wat verandert er in 2027

Vóór 2027: geen algemene verplichting, maar specifieke gevallen

In de huidige stand van het Belgisch recht bestaat er geen algemene verplichting tot tijdsregistratie. Toch gelden er reeds specifieke verplichtingen in verschillende situaties:

• Glijdende/variabele uurroosters: het gebruik van een registratiesysteem is verplicht. Sinds 1 juli 2024 voorziet het Sociaal Strafwetboek uitdrukkelijk sancties bij niet-naleving.
• Deeltijdse werknemers: elke afwijking van het normale uurrooster moet worden opgenomen in een afwijkingsregister, dat kan worden vervangen door een tijdsregistratiesysteem.
• Gereglementeerde sectoren: transport, bouw, horeca, schoonmaak en de vleessector leggen reeds vormen van registratie op.

Vanaf 1 januari 2027: de verplichting wordt algemeen

Naar aanleiding van het begrotingsakkoord van november 2025 heeft de federale regering beslist om de tijdsregistratie verplicht te maken voor alle werkgevers — zowel privé als publiek. Dit is wat we weten:

De precieze modaliteiten (sancties, eventuele uitzonderingen, gegevensformaat) moeten nog wettelijk worden vastgelegd in de loop van 2026.

3. De Belgische rechtspraak: reeds bindende beslissingen

Zonder de wet van 2027 af te wachten, hebben verschillende Belgische rechtscolleges reeds de gevolgen getrokken uit de Europese rechtspraak. De standpunten zijn evenwel uiteenlopend, wat een reële juridische onzekerheid schept voor werkgevers.

De beslissingen die de verplichting ondersteunen

Arbeidshof van Brussel, 22 mei 2020: in een opmerkelijk arrest oordeelde het Hof dat elke werkgever verplicht is een objectief, betrouwbaar en toegankelijk tijdsregistratiesysteem in te voeren. Een ontslagen werkneemster eiste overuren zonder deze te kunnen bewijzen. Het Hof keerde de bewijslast om: het is aan de werkgever, die geen registratiesysteem had ingevoerd, om aan te tonen dat de uren niet werden gepresteerd.

Arbeidshof van Luik (afd. Luik), 4 juni 2021: het Hof besluit dat de werkgever verplicht is over een registratiesysteem te beschikken, bij gebreke waarvan het aan hem is om aan te tonen welke arbeidsuren effectief werden gepresteerd.

Arbeidshof van Brussel, 27 maart 2023: het Hof verduidelijkt dat "badgen" bij de ingang van een parking geen tijdsregistratiesysteem vormt in de zin van de Europese rechtspraak, aangezien dit enkel de in- en uitgang van de parking meet en niet het begin en einde van de prestaties.

De meer terughoudende beslissingen

Arbeidshof van Brussel, 17 november 2021: het Hof oordeelt dat het arrest CCOO, in de huidige stand van het Belgisch recht, niet tot gevolg heeft dat de werkgever automatisch elk overuur verschuldigd is dat door een werknemer wordt geëist, zelfs bij ontbreken van een registratiesysteem.

Arbeidshof van Brussel, 4 april 2025: de registratieverplichting brengt geen automatische omkering van de bewijslast van overuren met zich mee.

Wat dit voor u betekent

Zelfs zonder formele wettelijke verplichting vóór 2027 kan het ontbreken van een registratiesysteem u nu al schaden bij een geschil. Als een werknemer overuren eist en u geen enkel middel heeft om het tegendeel te bewijzen, zullen sommige rechters de werknemer gelijk geven. Nu niet handelen betekent uzelf blootstellen aan een groeiend juridisch risico.

4. FAQ: alle antwoorden op uw vragen

Wie is betrokken bij de verplichte tijdsregistratie in 2027?

Alle werkgevers uit de privé- en publieke sector zijn betrokken, ongeacht de grootte van de onderneming, de activiteitssector of de rechtsvorm. Zelfstandigen, die niet onder een arbeidsovereenkomst werken, zijn uitgesloten. Het arrest Loredas van 2024 bevestigde dat zelfs huishoudwerkgevers zich hieraan moeten conformeren.

Welke gegevens moeten worden geregistreerd?

Het systeem moet minstens het begin- en eindtijdstip van elke prestatie registreren, evenals de pauzetijden. Het doel is het aantal effectief gepresteerde uren, de eventuele overuren en de naleving van de dagelijkse en wekelijkse rustperiodes te kunnen bepalen.

Is een fysieke prikklok verplicht?

Nee. Overeenkomstig de Europese rechtspraak en de wil van de regering volstaat elk objectief, betrouwbaar en toegankelijk systeem. De opties omvatten: een fysieke prikklok, een badge, cloudsoftware, een mobiele app, of zelfs een digitale registratie achteraf. Essentieel is de betrouwbaarheid en toegankelijkheid van de gegevens, niet de vorm van het systeem.

Wat zijn de risico's als ik niet conform ben?

Drie grote risico's dienen zich aan. Ten eerste, de omkering van de bewijslast: bij een geschil over overuren is het aan u, als werkgever, om te bewijzen dat de werknemer de geëiste uren niet heeft gepresteerd — quasi onmogelijk zonder registratiesysteem. Ten tweede, administratieve en strafrechtelijke sancties die in de toekomstige wetgeving zullen worden vastgelegd (het Sociaal Strafwetboek voorziet reeds sancties sinds juli 2024 voor variabele uurroosters). Ten derde, een permanente juridische onzekerheid tegenover rechtscolleges die zich steeds meer afstemmen op de Europese rechtspraak.

Welke concrete voordelen voor mijn onderneming?

Naast conformiteit biedt een registratiesysteem: transparantie die discussies over gepresteerde uren elimineert, een betrouwbare loonberekening die loonfouten vermindert, vroegtijdige detectie van het risico op overbelasting (preventie van burn-out), en een beter evenwicht tussen privé- en professioneel leven voor uw teams. Volgens een Protime/ivox-studie uit 2025 vindt 57% van de Belgische werknemers dat tijdsregistratie hen helpt een goed evenwicht te bewaren.

Waarom kiezen voor een ERP in plaats van een standalone prikkloktool?

Een geïsoleerde prikkloktool registreert de uren, punt uit. Een ERP zoals Odoo integreert de tijdsopvolging in een volledig ecosysteem: de aanwezigheidsgegevens voeden automatisch de loonberekening, de urenstaten koppelen aan projecten en facturatie, de afwezigheden synchroniseren met de planning. Dat is het verschil tussen een wettelijk vakje afvinken en operationele waarde creëren.

Hoe implementeer ik tijdsregistratie in Odoo?

Odoo biedt twee complementaire modules — Aanwezigheden en Urenstaten — die voldoen aan de vereisten van de toekomstige wetgeving. Het volgende hoofdstuk beschrijft de functionaliteiten en de stap-voor-stap configuratie in detail.

5. Waarom een ERP zoals Odoo het beste antwoord is

Waar de meeste oplossingen op de markt zich beperken tot prikken, biedt Odoo een geïntegreerd ecosysteem dat de wettelijke verplichting omzet in een prestatiehefboom.

De module Aanwezigheden (Attendances): uw digitale prikklok

De module Aanwezigheden functioneert als een volledige digitale prikklok, conform de criteria van objectiviteit, betrouwbaarheid en toegankelijkheid die het HvJEU vereist.

Beschikbare prikmodi:

• Kiosk-modus: tablet of dedicated scherm op locatie, met identificatie via badge, pincode of manuele invoer. Ideaal voor werkplaatsen, magazijnen en kantoren.
• Prikken vanuit de Odoo-backend: elke gebruiker kan rechtstreeks vanuit de webinterface prikken, via het aanwezigheidsicoon zichtbaar in alle applicaties.
• Mobiele applicatie: medewerkers in telewerk of op verplaatsing prikken vanaf hun smartphone.

Belangrijkste functionaliteiten:

• Precieze tijdregistratie van in- en uitchecks.
• Automatische uitcheck: als een werknemer vergeet uit te checken, doet het systeem dit automatisch na een configureerbare termijn (parameter "Tolerantie").
• Automatische berekening van overuren met configureerbare toleranties — in het voordeel van de werknemer (bv. 15 min vertraging niet bestraft) en in het voordeel van de onderneming (bv. 15 min extra niet als overuren geteld).
• Afwezigheidsbeheer: opvolging van afwezigheden die niet gekoppeld zijn aan een verlofaanvraag.
• Dashboards: Gantt-weergave en lijstweergave voor managers. Afwijkingen verschijnen in het rood voor een snelle behandeling.

Het Aanwezigheden-dashboard: zie in één oogopslag wie aanwezig of afwezig is, en spoor afwijkingen op in het rood.

• Rapporten en analyses: gedetailleerde rapporten per afdeling, periode, werknemer.

Vergelijk de gewerkte uren met de geplande uren, identificeer afwijkingen en saldi per werknemer.

• Drie niveaus van toegangsrechten: gebruiker (eigen gegevens), officier (volledig team), beheerder (volledige configuratie).

De module Aanwezigheden is rechtstreeks toegankelijk vanuit het hoofdmenu van Odoo.

De module Urenstaten (Timesheets): opvolging per project

De module Urenstaten vervolledigt het geheel door de tijd te verdelen per project, klant of taak:

• Ingebouwde timer: start/stop vanaf het dashboard of rechtstreeks vanuit een taak.
• Flexibele invoer: in uren, minuten, dagen of halve dagen.
• Vergelijking Aanwezigheden vs. Urenstaten: automatische consistentie tussen de twee gegevensbronnen.
• Managementvalidatie met automatische herinneringen per e-mail.
• Facturatie op basis van urenstaten: factureer uw prestaties rechtstreeks vanuit de geregistreerde gegevens.

Het integratorvoordeel: wat geen enkele standalone tool doet

6. Hoe u de tijdsopvolging in Odoo configureert: stap-voor-stap gids

🎥 Volgt u liever de video? Bekijk onze volledige screencast hierboven — de stap-voor-stap configuratie start op 02:56.

Stap 1: Installeer de module Aanwezigheden

Zoek vanuit het Odoo-toepassingenmenu naar "Aanwezigheden" (of "Attendances") en installeer de module. De installatie is onmiddellijk en vereist geen serverconfiguratie.

De module Aanwezigheden is rechtstreeks toegankelijk vanuit het hoofdmenu van Odoo.

Stap 2: Configureer de algemene instellingen

Ga naar Aanwezigheden > Configuratie > Instellingen en activeer:

• ✅ Aanwezigheden vanuit de backend: laat prikken rechtstreeks vanuit de Odoo-interface toe.
• ✅ Automatische uitcheck: bepaal een tolerantie (bv. 2 uur na het theoretische einde van de dag).
• ✅ Telling van overuren: activeer de automatische berekening en bepaal de toleranties.
• ✅ Afwezigheidsbeheer: voor de opvolging van ongeplande afwezigheden.

🎬 Bekijk de configuratie in detail in onze video:

Stap 3: Bepaal de werkroosters

Vul op elke werknemersfiche (Werknemers > werknemersfiche > tabblad Professionele informatie) het toepasselijke werkrooster in. Dit is de gegeven waarmee het systeem automatisch afwijkingen, overuren en afwezigheden zal berekenen.

🎬 Bekijk de configuratie van de uurroosters in onze video:

Stap 4: Implementeer de Kiosk-modus (optioneel)

Als u een fysiek prikpunt wenst, opent u Aanwezigheden > Kiosk-modus vanaf een tablet of een dedicated scherm. Werknemers kunnen zich identificeren via:

• Badge scannen
• Persoonlijke pincode
• Manuele invoer van hun naam

De Kiosk-modus van Odoo: een overzichtelijke interface voor het prikken via badge of manuele identificatie.

Stap 5: Configureer de toegangsrechten

Wijs de gepaste rollen toe in Instellingen > Gebruikers:

• Gebruiker: ziet enkel zijn eigen aanwezigheidsgegevens.
• Officier: heeft toegang tot de gegevens van alle werknemers, kan wijzigen en corrigeren.
• Beheerder: volledige toegang, inclusief configuratie en rapporten.

Stap 6: Activeer de Urenstaten (optioneel)

Voor een opvolging per project installeert u de module "Urenstaten". Beide modules werken complementair: Aanwezigheden voor de globale tijdsregistratie, Urenstaten voor de verdeling per activiteit.

7. Checklist: bent u klaar voor 2027?

Conclusie: maak van de verplichting een opportuniteit

De verplichte tijdsregistratie in België is niet langer een kwestie van "of", maar wel van "hoe". In plaats van dit als een administratieve last te ondergaan, kunt u het beter beschouwen als een opportuniteit om uw HR-beheer te professionaliseren, uw arbeidsrelaties te beveiligen en uw loonadministratie te optimaliseren.

Odoo biedt een volledige, modulaire en conforme oplossing die voldoet aan de vereisten van objectiviteit, betrouwbaarheid en toegankelijkheid opgelegd door de Europese rechtspraak. Als Odoo-integrator begeleidt Agitech u bij de keuze, de configuratie en de uitrol van de oplossing die past bij uw organisatie.

👉 Contacteer ons voor een gratis demo | 👉 Vraag een 2027-conformiteitsaudit aan

Juridische bronnen: Richtlijn 2003/88/EG · HvJEU, 14 mei 2019, C-55/18 (CCOO t. Deutsche Bank) · HvJEU, 19 december 2024, C-531/23 (Loredas) · Arbeidshof Brussel, 22 mei 2020 · Arbeidshof Luik, 4 juni 2021 · Arbeidshof Brussel, 27 maart 2023 · Arbeidshof Brussel, 4 april 2025 · Advies NAR nr. 2.324 (2022) en nr. 2.462 (2025) · Federaal begrotingsakkoord, november 2025

Documentaire bronnen: Securex · Acerta · Partena Professional · Protime · Shyfter · Kelio · Terralaboris · LITISS

Download onze gratis checklist: "Conformiteit 2027 — De 8 stappen om uw onderneming voor te bereiden".

Conformiteit 2027 — De 8 stappen om uw onderneming voor te bereiden